ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: «ΜΙΚΡΟΙ ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ. Η ιστορία του φαγητού από το σπόρο έως το πιάτο.»

Στα πλαίσια του Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνης πραγματοποιήθηκε στο νηπιαγωγείο Κυριάννας στο Δήμο Αρκαδίου στο Ρέθυμνο πρόγραμμα με θέμα: «ΜΙΚΡΟΙ ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΕΣ. Η ιστορία του φαγητού από τον σπόρο έως το πιάτο.«Υγιές Έδαφος = Υγιής Τροφή = Υγιής Άνθρωπος». Η κίνηση αυτή χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και έγινε υπό την επίβλεψη γεωπόνου του Μεσογειακού Συνδέσμου για την Υγεία του Εδάφους. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί για το Σύνδεσμο το πιλοτικό σχέδιο για μια  συστηματική συνεργασία με την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σκοπός είναι να διερευνηθεί η επίδραση που έχουν τέτοια προγράμματα στη διαμόρφωση της αντίληψης των παιδιών στο θέμα του ρόλου των τρόπων παραγωγή τροφής και της διατροφής στη διαχείριση της υγείας τους σαν ενήλικες.
  Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε στο διάστημα Οκτώβριος 2003 – Ιούνιος 2004. Απευθύνθηκε σε ομάδα παιδιών ηλικίας 5-6 ετών του νηπιαγωγείου και είχε σαν πυρήνα τα ερωτήματα: «από πού προέρχεται το φαγητό μας;», «πως παράγεται;», «από ποιους;». Τα παιδιά εφάρμοσαν τις αρχές της βιολογικής καλλιέργειας και παρήγαγαν μόνα τους  τα λαχανικά τους. Στην εικόνα αριστερά φαίνεται μία ομάδα που ετοιμάζεται να γεμίσει με χώμα τελάρα στα οποία τα παιδιά θα σπείρουν τους σπόρους.
  Άλλος σκοπός του προγράμματος ήταν να βιώσουν τα παιδιά τη χαρά και τις δυσκολίες που εμπεριέχει η διαδικασία παραγωγής της τροφής και να καταλάβουν ότι τα φυτά που θα γίνουν φαγητό μας είναι ζωντανοί οργανισμοί που χρειάζονται φροντίδα για να αναπτυχθούν και να γίνουν υγιής τροφή για τον άνθρωπο. Υπήρξε στιγμή που το κρύο κατέστρεψε μέρος των φυτών των παιδιών, όπως ακριβώς γίνεται με τους αγρότες. Τα παιδιά κλήθηκαν να σκεφτούν πως θα ξεπεράσουν εκείνη τη δυσκολία. Αριστερή φωτογραφία: Τα παιδιά κοιτούν τους πρώτους σπόρους που έσπειραν, εστιάζουν πάνω τους και  τους «λένε ότι τους αγαπούν» και τους θέλουν να μεγαλώσουνκαι να γίνουν υγιή φυτά!
  Η εκπαιδευτικός του νηπιαγωγείου χρησιμοποίησε την ανάπτυξη των φυτών σαν εργαλείο για να μυήσει τα παιδιά στο μαγικό μυστήριο της ζωής. Εγιναν πλήθος δραστηριοτήτων που σχετίζονταν με σχήματα, χρώματα, αισθήσεις, ρυθμούς ανάπτυξης στο χρόνο και το χώρο, κλπ. Στη φωτογραφία τα παιδιά ζωγραφίζουν τα αναπτυσσόμενα φυτάρια.
  Τα παιδιά διαχειρίστηκαν μόνα τους φυτά και έδαφος σε όλα τα στάδια ανάπτυξης των λαχανικών. Με την εκπαιδευτικό επισκέφθηκαν καταστήματα με γεωργικά εφόδια για να διαλέξουν σπόρους, εργαλεία, υλικά μεταφύτευσης, κλπ. Με παιχνίδια αφής τους εξηγήθηκε πόσο προσεκτικοί πρέπει να είναι όταν διαχειρίζονται τα φυτάρια στη μεταφύτευση. Φωτογραφία: Τα παιδιά ετοιμάζονται να μεταφυτεύσουν.
  Τα παιδιά μυήθηκαν και στη δημιουργία υδατικών εκχυλισμάτων φυτών που έχουν παρασιτοκτόνες ιδιότητες, όπως είναι η τσουκνίδα, το σκόρδο, το κρεμμύδι, η φτέρη, το πολυκόμπι, κλπ. Χρησιμοποίησαν αυτά τα φυσικά «παρασιτοκτόνα» για ενδυνάμωση και προστασία των φυτών τους. Αριστερά: Ο Αλέξης και η Εμμανουέλλα κουβαλάνε το εκχύλισμα σκόρδου και πάνε να το ανακατέψουν.
  Κάθε παιδί είχε βάλει τη φωτογραφία του κοντά στα φυτά που μεταφύτευσε, ώστε να αναπτύξει μια προσωπική σχέση με αυτά και τη φροντίδα τους.
  Η προετοιμασία του εδάφους και το ξεβοτάνισμα ήταν μια διασκεδαστική εμπειρία. Η καλλιέργεια των λαχανικών έγινε σε υπερυψωμένες πεζούλες με την καθοδήγηση του γεωπόνου του Συνδέσμου.
  Ο γεωπόνος του Συνδέσμου εξηγεί στα παιδιά το σημαντικό ρόλο των γαιοσκωλήκων στην υγεία του εδάφους. Τα παιδιά του χωριού ανακάλυψαν καινούριο παιχνίδι για τον ελεύθερο χρόνο τους. Βγαίνουν και μαζεύουν γαιοσκώληκες από τα χωράφια για να τα φέρουν στον κήπο τους.
    Άλλες χρήσεις των λαχανικών… (παιχνίδια φαντασίας). Αριστερά: Ο Γιώργος φοράει ένα κόκκινο κατσαρό μαρούλι σαν περουκίνι. Δεξιά: Ο κύριος «Λαχανούλης». Για κεφάλι το λάχανο, κόκκινο κατσαρό μαρούλι για μαλλιά, φέτες καρότου για μάτια, η κορυφή της ρίζας του καρότου για μύτη, άνιθος για μουστάκι και μία φλούδα καρότου για χαμόγελο… ΚΑΛΗ ΟΡΕΞΗ…
  Στο τέλος του προγράμματος, όταν τα λαχανικά ήταν έτοιμα (Μάϊος 2004), τα παιδιά οργάνωσαν μία γιορτή και κάλεσαν τους γονείς τους για να τα φάνε. Οι γονείς μαγείρεψαν φαγητά με αυτά τα λαχανικά. Παρόντες ήταν τα μέσα ενημέρωσης και κάτοικοι της περιοχής που ενημερώθηκαν με δελτίο τύπου. Τα παιδιά οργάνωσαν φωτογραφική έκθεση και εξηγούσαν στους γονείς πως κατάφεραν να παράξουν τα λαχανικά τους χωρίς χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα.
  «Ο Πρίγκηπας Λεμόνης και η όμορφη Κρεμμύδω» ήταν ο τίτλος της θεατρικής παράστασης που οργάνωσαν τα παιδιά και έπαιξαν στο τέλος της εκδήλωσης.
  Τα αγόρια και τα κορίτσια του προγράμματος αποχαιρετούν το γεωπόνο του Συνδέσμου μετά το τέλος του προγράμματος.